Ukraina: Kampen utanfor slagmarka

Ukraina kjempar for å overleve mot Russland, samstundes som demokratiet står i ein annan kamp på heimebane. Ukrainarane har uvanleg høg tillit til dei væpna styrkane, familien og sivile nettverk, men langt lågare tillit til politikarar, regjering og byråkratar. Korrupsjonsskandalar på høgt nivå, krav om val midt i krigen, hindringar på vegen mot EU-medlemskap og moglege fredsforhandlingar med Russland reiser no eit vanskeleg spørsmål: Kan tilliten som har hjelpt Ukraina gjennom krigen, omsetjast i ein stat folk faktisk har tru på?

I denne episoden får Jessica Hendrick besøk av Roman Petrov og Svitlana Zalishchuk. Petrov er ærespresident i Ukrainian European Studies Association og professor i EU-rett ved Nasjonaluniversitetet Kyiv-Mohyla-akademiet. Han er ein av dei fremste ekspertane i Ukraina på EU-tiltreding og tilhøvet mellom EU og Ukraina, og er med i RE-ENGAGE-prosjektet. 

Zalishchuk er Ukrainas ambassadør i Sverige. Ho har tidlegare vore sivilsamfunnsaktivist, parlamentsmedlem og regjeringsrådgivar, og arbeider no tett på forsvarssamarbeidet og dei europeiske tryggingspartnarskapa Ukraina har i krigstid. Roman åtvarar om at store avgjerder om fred kan bli utfordra i etterkant dersom vala i Ukraina framleis er utsette. Svitlana tek til motmæle mot biletet av låg tillit i folket. Ho meiner krigen faktisk har auka tilliten til staten, men ujamt, og at tilliten i folket i seg sjølv er ein del av den nasjonale forsvarsevna til Ukraina.

Høyr episoden her:

NUPI-prosjektet RE-ENGAGE gjorde i fjor nesten 600 intervju med innbyggjarar i Kyiv, og måtte somme tider flytte intervjua ned i tilfluktsrom når flyalarmen gjekk. Med utgangspunkt i funna drøftar Jessica, Roman og Svitlana korleis eit samfunn kan ha så djup mistillit til staten og likevel forsvare demokratiet. Dei ser òg på kva dei siste korrupsjonsskandalane fortel om systemet faktisk fungerer, og om ein snøggare veg til EU-medlemskap kan gjere reformane til ei overflatisk «klipp og lim»-øving med europeisk lovverk.

Korleis ser dei som arbeider med EU-tiltreding i Kyiv, på det historiske brakvalet til det høgreekstreme AfD i Aust-Tyskland? Kvifor er det kanskje meir treffande å kalle Ukraina ein bidragsytar til europeisk forsvar enn ein mottakar av militærhjelp? Og kva må Ukraina gjere annleis for at visjonen for landet etter krigen skal vare?

Les meir:
RE-ENGAGE-forsking om Ukraina
RE-ENGAGE-forsking om Aust-Europa
Politikktilrådingar frå RE-ENGAGE om Aust-Europa

Episoden vart spelt inn 9. september 2026. Han er den åttande i podkastserien The Neighbourhood frå RE-ENGAGE, som ser på korleis land som ønskjer å bli med i EU, handterer politisk endring og press utanfrå, og kva det har å seie for demokrati og tryggleik i Europa. Serien er produsert av ECFR og blir publisert i fellesskap av ECFR og NUPI. RE-ENGAGE-prosjektet blir leidd av NUPI og er finansiert av forskings- og innovasjonsprogrammet til EU, Horisont Europa, under tilskotsavtale nr. 101132314.